IKZE – Jak zoptymalizować podatki i zabezpieczyć przyszłość?

W prowadzeniu firmy kluczowe jest nie tylko generowanie zysków, ale także umiejętne zarządzanie podatkami i planowanie emerytury. Jednym z narzędzi, które mogą pomóc przedsiębiorcom w obu tych kwestiach, jest Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE). To rozwiązanie pozwala nie tylko budować prywatne oszczędności na przyszłość, ale także obniżyć bieżące zobowiązania podatkowe.

W tym artykule wyjaśnimy, jak działa IKZE, jakie korzyści przynosi przedsiębiorcom oraz jak wykorzystać je do optymalizacji podatkowej. Dowiesz się także, jakie są limity wpłat w 2025 roku, jak wygląda proces wypłaty środków i na co zwrócić uwagę przy podjęciu decyzji o zakładaniu jak i likwidacji konta IKZE.

Pomoc w zakładaniu firmy

Bezpłatnie

Bez zobowiązań

Usługa dotyczy zakładania jednoosobowej działalności gospodarczej

Polecane artykuły

Czym jest IKZE?

Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE) to specjalne konto oszczędnościowe stworzone w celu gromadzenia środków na przyszłą emeryturę. Jest to część tzw. III filaru systemu emerytalnego w Polsce, który pozwala na prywatne oszczędzanie z dodatkowymi korzyściami podatkowymi.

IKZE działa na zasadzie dobrowolnych wpłat, które można odliczyć od dochodu, co skutkuje obniżeniem należnego podatku dochodowego. Środki zgromadzone na IKZE są inwestowane indywidualnie lub można je powierzyć instytucji finansowej aby w naszym imieniu nimi zarządzała.

Dzięki temu IKZE stanowi nie tylko sposób na oszczędzanie na przyszłość, ale także skuteczne narzędzie do bieżącej optymalizacji podatkowej – szczególnie atrakcyjne dla przedsiębiorców, pozwalające zapewnić godną emeryturę.

Kto może założyć IKZE?

IKZE jest dostępne dla każdej osoby fizycznej, niezależnie od tego, czy prowadzi działalność gospodarczą, czy pracuje na etacie. Dla przedsiębiorców jest to jednak szczególnie atrakcyjne rozwiązanie, ponieważ limit wpłat na IKZE jest wyższy niż dla pozostałych podatników.

Liczba aktywnych rachunków IKZE według danych KNF na koniec czerwca 2024 roku

Jak wynika z najnowszych danych Komisji Nadzoru Finansowego, na koniec czerwca 2024 roku liczba aktywnych rachunków IKZE wyniosła 526 283. To oznacza, że coraz więcej Polaków decyduje się na tę formę odkładania środków na przyszłość.

Dane pokazują, że rachunki IKZE są niemal równomiernie podzielone między kobiety i mężczyzn.

Kobiety 250 439 rachunki,
Mężczyźni 275 844 rachunki.

Wiek osób oszczędzających na IKZE wskazuje, że najliczniejszą grupę stanowią osoby powyżej 50. roku życia – jest ich około 255 tyś. Osoby w przedziale 31–50 lat posiadają około 248 tyś. rachunków, natomiast najmłodsi oszczędzający (do 30 lat) to 23 tyś. osób.

Łączna wartość środków zgromadzonych na IKZE wyniosła 10,34 miliarda złotych. Średnie saldo na jednym rachunku to około 19 660 zł. Warto zauważyć, że w 2024 roku wpłat dokonało około 294 tyś. osób, a średnia wpłata wynosiła 2 800 zł. Natomiast średnia wysokość wpłaty przez osobę prowadzącą działalność gospodarczą to 5100 zł.

Według danych KNF z 30 sierpnia 2024 roku.

Jak można oszczędzać na IKZE?

Środki wpłacone na IKZE mogą być inwestowane w różne instrumenty finansowe, w zależności od instytucji oferującej konto. Obecnie IKZE prowadzą zakłady ubezpieczeń, fundusze inwestycyjne, domy maklerskie, banki oraz dobrowolne fundusze emerytalne. Do najczęściej wybieranych form należą:

IKZE w banku – działa jak konto oszczędnościowe lub lokata bankowa, oferując stabilność i minimalne ryzyko. Tego typu konta oferuje m.in. ING Bank Śląski S.A. oraz zrzeszone banki spółdzielcze.
IKZE w funduszach inwestycyjnych (TFI) – pozwala na inwestowanie w jednostki funduszy inwestycyjnych, co daje potencjalnie wyższe zyski, ale wiąże się też z większym ryzykiem. IKZE w tej formie prowadzą m.in. PZU TFI, Santander TFI, PKO TFI, Skarbiec TFI, Allianz TFI i Generali Investments TFI.
IKZE w domu maklerskim – umożliwia samodzielne inwestowanie w akcje, obligacje, ETF-y i inne instrumenty finansowe. Taką możliwość dają m.in. Dom Maklerski BOŚ, Biuro Maklerskie mBanku, PKO BP i Noble Securities.
IKZE w zakładach ubezpieczeń na życie – często łączy elementy ochrony ubezpieczeniowej z inwestowaniem składki. Takie IKZE oferują m.in. PZU Życie, Allianz Życie, Generali Życie i Nationale-Nederlanden.
IKZE w dobrowolnym funduszu emerytalnym – zarządzane przez powszechne towarzystwa emerytalne, umożliwia gromadzenie środków w funduszach długoterminowych. Tę opcję oferują m.in. Generali PTE, Nationale-Nederlanden PTE, PKO BP Bankowy PTE i PTE PZU.

Każdy przedsiębiorca może dopasować formę IKZE do swojego profilu ryzyka i oczekiwań co do przyszłych zysków. Dzięki różnym opcjom inwestycyjnym IKZE może być zarówno bezpiecznym miejscem na oszczędności, jak i sposobem na aktywne pomnażanie kapitału.

Napisz do nas

Korzyści z posiadania IKZE

Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE) to nie tylko sposób na gromadzenie kapitału na przyszłość, ale także jedno z najskuteczniejszych narzędzi optymalizacji podatkowej dla przedsiębiorców. Korzystając z IKZE, można jednocześnie zmniejszyć podatek dochodowy i budować prywatne zabezpieczenie emerytalne.

Ulga podatkowa – natychmiastowe korzyści

Największą zaletą IKZE jest możliwość odliczenia wpłat od dochodu. Oznacza to, że przedsiębiorca może obniżyć podstawę opodatkowania i tym samym zapłacić mniejszy podatek. Jest to szczególnie korzystne dla osób rozliczających się:

według skali podatkowej (12% lub 32%),
podatkiem liniowym (19%).

Przykładowo, jeśli przedsiębiorca wpłaci w 2025 roku maksymalny limit (który dla firm jest wyższy niż dla osób fizycznych), to jego podatek dochodowy może być niższy nawet o kilka tysięcy złotych.

Brak podatku Belki – większy zysk z inwestycji

Podatek od zysków kapitałowych, potocznie nazywany podatkiem Belki, to zryczałtowany podatek dochodowy od osób fizycznych, wprowadzony w 2002 roku. Początkowo obejmował jedynie odsetki od depozytów i lokat bankowych, jednak od 2004 roku został rozszerzony na wszelkie dochody związane z inwestycjami kapitałowymi.

Stawka podatku Belki od 2004 roku pozostaje niezmienna i wynosi 19%. Obowiązuje ona osoby fizyczne i dotyczy wyłącznie zysków kapitałowych – czyli dochodów, które zostały wypracowane przez zgromadzone środki.

Podatek Belki pobierany jest od dochodów osiągniętych dzięki inwestowaniu kapitału. Dotyczy on między innymi zysków:

z lokat i depozytów bankowych,
z obligacji,
z papierów wartościowych,
z funduszy kapitałowych,
z dywidend.

Jedną z największych zalet IKZE jest brak podatku Belki, który standardowo obciąża zyski z inwestycji. Oznacza to, że wszystkie zyski osiągnięte na tym koncie, zarówno z odsetek, dywidend i zysków kapitałowych, nie będą podlegały opodatkowaniu w trakcie trwania oszczędzania. Dzięki temu oszczędności na IKZE rosną szybciej, ponieważ cała kwota zysków trafia bezpośrednio do Twojej kieszeni, bez konieczności odprowadzania 19% podatku od dochodów kapitałowych. To oznacza większy potencjał na wzrost oszczędności na przyszłość, szczególnie przy długoterminowym inwestowaniu.

Preferencyjne opodatkowanie wypłat po 65. roku życia

Jeśli przedsiębiorca zdecyduje się wypłacić środki z IKZE po ukończeniu 65. roku życia i dokonał wpłat przez co najmniej 5 lat, zapłaci tylko 10% zryczałtowanego podatku dochodowego. To znacznie mniej niż standardowe opodatkowanie według skali podatkowej (np. 12% lub 32%).

Dziedziczenie środków

W przeciwieństwie do środków zgromadzonych w ZUS, oszczędności na IKZE mogą być dziedziczone przez wskazane osoby, które nie muszą płacić podatku od spadków i darowizn. Jednak w przypadku wypłaty tych środków spadkobierca zobowiązany jest do zapłaty 10% zryczałtowanego podatku dochodowego.

Spadkobiercy mają również możliwość przeniesienia środków na własne IKZE, co pozwala uniknąć opodatkowania i kontynuować oszczędzanie na preferencyjnych warunkach.

Dzięki temu IKZE jest atrakcyjnym narzędziem przekazywania majątku, które łączy korzyści podatkowe z możliwością budowania długoterminowych oszczędności.

Limity wpłat na IKZE w 2025 roku

Jednym z kluczowych aspektów korzystania z IKZE jest limit rocznych wpłat. Warto zatem znać maksymalne kwoty, jakie można wpłacić na IKZE w 2025 roku.

W 2025 roku limit wpłat na IKZE wynosi:

10 407,60 zł dla osób fizycznych (1,2-krotność prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia),
15 611,40 zł dla przedsiębiorców (1,8-krotność prognozowanego przeciętnego wynagrodzenia).

Czy warto wpłacać maksymalną kwotę?

Wpłata maksymalnego limitu pozwala uzyskać największą możliwą ulgę podatkową. Przykładowo:

Osoba prowadząca działalność gospodarczą, która rozlicza się liniowo (19%), może obniżyć podatek nawet o 2 966,17 zł (19% × 15 611,40 zł).
Przy skali podatkowej (12% i 32%) oszczędności mogą być jeszcze większe, sięgają – od 1 873,37 zł (12% × 15 611,40 zł) a osoby w wyższym progu mogą odliczyć nawet 4 995,65 zł (32% × 15 611,40 zł).

Jeśli wpłaty na IKZE przekroczą roczny limit, nadwyżka nie zostanie objęta ulgą podatkową i podlega zwrotowi zgodnie z regulaminem instytucji prowadzącej konto. Limity wpłat na IKZE są ustalane rocznie i nie można ich przenieść na kolejny rok. Jeśli ktoś nie skorzysta z pełnej kwoty, traci możliwość odliczenia tej części od dochodu.

Wypłata środków z IKZE – zasady i warunki

Wypłata środków zgromadzonych na IKZE może nastąpić na kilka sposobów, ale należy pamiętać, że wiąże się to z określonymi zasadami i warunkami, które mają wpływ na wysokość podatku dochodowego oraz czas, w którym można skorzystać z tych pieniędzy.

Wiek emerytalny jako warunek wypłaty bez "kary"

Aby skorzystać z wypłaty środków z IKZE bez konieczności płacenia wysokiego podatku dochodowego, należy osiągnąć wiek 65 lat (i dokonać wpłat w co najmniej 5 dowolnych latach kalendarzowych)

Zryczałtowany podatek dochodowy przy wypłacie

Po spełnieniu warunków uprawniających do wypłaty zgromadzonych środków na IKZE, całość jest opodatkowana zryczałtowanym podatkiem dochodowym w wysokości 10% (art. 30 ust. 1 pkt 14 ustawy o PIT).

Wypłata środków z IKZE może odbywać się zarówno jednorazowo, jak i w ratach (min. 10 lat), chyba że okres oszczędzania w ramach IKZE był krótszy (jednak nie mniej niż 5 lat). Do poboru podatku od dokonywanych wypłat jest zobowiązana instytucja finansowa, gdzie mieści się konto IKZE.

Czy warto wypłacać z IKZE w ratach? Korzyści finansowe

Decyzja o wypłacie środków z IKZE w ratach rozłożonych na 10 lat może być korzystna, nie tylko pod kątem podatkowym, ale także inwestycyjnym. Gdy zdecydujesz się na stopniowe wypłacanie zgromadzonych środków, pozostała część kapitału może dalej pracować i generować dodatkowe zyski.

Dlaczego wypłata w ratach może się opłacać?

Dalszy wzrost kapitału – Środki, które pozostają na IKZE, nadal mogą być inwestowane w fundusze, akcje czy obligacje, co daje możliwość dalszego pomnażania oszczędności. Nawet jeśli zdecydujesz się na częściowe wypłaty, reszta kapitału może przynosić dodatkowy dochód.
Ochrona przed inflacją – Pozostawienie części środków na IKZE pozwala na ich dalsze pomnażanie, co może pomóc w utrzymaniu siły nabywczej zgromadzonego kapitału w dłuższym okresie.
Elastyczność finansowa – Wypłacając środki stopniowo, masz większą kontrolę nad swoim budżetem i możesz dostosować wysokość wypłat do bieżących potrzeb.
Optymalizacja podatkowa – Chociaż zarówno wypłata jednorazowa, jak i ratalna podlegają zryczałtowanemu 10% podatkowi dochodowemu, to mniejsze, rozłożone w czasie wypłaty mogą pomóc w bardziej efektywnym zarządzaniu finansami i ograniczeniu ryzyka większego jednorazowego wydatku podatkowego.

Dzięki wypłacie w ratach możesz korzystać ze zgromadzonych oszczędności w bardziej przemyślany sposób, jednocześnie pozwalając pozostałemu kapitałowi dalej pracować na Twoją przyszłość.

Wypłata środków z IKZE przed osiągnięciem wieku 65 lat – konsekwencje podatkowe

Jak wygląda wcześniejsza wypłata?

Środki zgromadzone na IKZE są przeznaczone głównie na emeryturę, jednak jeśli zdecydujesz się na wypłatę przed ukończeniem 65 roku życia lub nie dokonasz wpłat w co najmniej 5 dowolnych latach kalendarzowych, nie będziesz mógł skorzystać z preferencyjnych zasad opodatkowania. W takiej sytuacji cała wypłacona kwota zostanie traktowana jako przychód i podlega opodatkowaniu według skali podatkowej. Nie ma możliwości częściowej wypłaty – musisz wypłacić całość zgromadzonych środków.

Należy przyjąć że środki otrzymywane z konta IKZE w drodze likwidacji, stanowią tzw. przychody z innych źródeł, o których mowa w art. 20 ust. 1 ustawy o PIT.

Przepis ten wskazuje, że za przychody z innych źródeł uznaje się m.in. kwoty uzyskane z tytułu zwrotu z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego oraz wypłaty z indywidualnego konta zabezpieczenia emerytalnego.

Jakie są zasady opodatkowania?

W przypadku wcześniejszej wypłaty środków z IKZE, obowiązują następujące zasady:

Skala podatkowa: Cała kwota wypłacona z IKZE zostanie doliczona do Twojego rocznego przychodu i opodatkowana według obowiązującej skali podatkowej:

0% – dla dochodów do 30 000 zł (kwota wolna od podatku)
12% – dla dochodów od 30 001 zł do 120 000 zł
32% – dla dochodów powyżej 120 000 zł

W praktyce oznacza to, że jeśli Twoje dochody w danym roku, uwzględniając wypłatę z IKZE, przekroczą określone progi, część środków może zostać opodatkowana wyższą stawką.

Przykłady opodatkowania wcześniejszych wypłat z IKZE

Sytuacja 1

Pan Michał prowadzi działalność gospodarczą i rozlicza się podatkiem liniowym (19%). Jego roczny dochód z działalności wynosi 160 000 zł. Postanawia wypłacić środki zgromadzone na IKZE, w wysokości 65 000 zł, które chce przeznaczyć na inwestycję w firmie.

Różne formy opodatkowania dochodów

Dochód z działalności będzie opodatkowany podatkiem liniowym 19%, natomiast wypłata z IKZE będzie opodatkowana na skali podatkowej.

Wyliczenie podatku dochodowego z IKZE

Kwota wolna od podatku: 30 000 zł – od tej części wypłaty nie zapłaci podatku.
Dochód w przedziale 30 001 – 120 000 zł (opodatkowany stawką 12%)
65 000 zł – 30 000 zł = 35 000 zł
Podatek: 35 000 zł × 12% = 4 200 zł

Podatek dochodowy od 65 000 wypłaconych z IKZE, w tym przypadku wyniesie: 4 200 zł

Dzięki zastosowaniu kwoty wolnej od podatku, Pan Michał zapłaci podatek tylko od 35 000 zł, co pozwala mu zaoszczędzić 3 600 zł w porównaniu do sytuacji, gdyby cała wypłata była opodatkowana.

Sytuacja 2

Pani Kasia prowadzi działalność gospodarczą i rozlicza się według skali podatkowej. Jej roczny dochód z działalności wynosi 120 000 zł. Postanawia zlikwidować konto IKZE, na którym zgromadziła 40 000 zł.

Łączny dochód na skali podatkowej

Zarówno dochód z działalności, jak i środki z IKZE podlegają opodatkowaniu według skali podatkowej i należy je zsumować:

Dochód z działalności: 120 000 zł
Środki wypłacone z IKZE: 40 000 zł
Podatek dochodowy od kwoty:
120 000 + 40 000 = 160 000 zł

Wyliczenie podatku dochodowego

Kwota wolna od podatku: 30 000 zł – od tej części wypłaty nie zapłaci podatku.
Dochód w przedziale 30 001 – 120 000 zł (opodatkowany stawką 12%)
120 000 zł – 30 000 zł = 90 000 zł
Podatek: 90 000 zł × 12% = 10 800 zł
Dochód powyżej 120 000 zł (opodatkowany stawką 32%)
160 000 zł – 120 000 zł = 40 000 zł
Podatek: 40 000 zł × 32% = 12 800 zł

Podatek dochodowy od 40 000 wypłaconych z IKZE, w tym przypadku wyniesie aż: 12 800 zł

Wcześniejsza wypłata środków z IKZE spowodowała, że Pani Kasia przekroczyła próg podatkowy i część dochodu została opodatkowana wyższą stawką 32%, co zwiększyło jej całkowite obciążenie podatkowe.

Podsumowanie IKZE

Indywidualne Konto Zabezpieczenia Emerytalnego (IKZE) to atrakcyjna forma oszczędzania na przyszłość, która oferuje przedsiębiorcom i osobom fizycznym zarówno korzyści podatkowe, jak i możliwość budowania kapitału na emeryturę. Dzięki odliczeniu wpłat od dochodu, IKZE pozwala na bieżące zmniejszenie obciążeń podatkowych, a wypłata po 65. roku życia podlega preferencyjnemu, zryczałtowanemu podatkowi w wysokości 10%.

Warto jednak pamiętać, że wcześniejsza wypłata środków skutkuje opodatkowaniem według skali podatkowej, co może zwiększyć całkowite zobowiązania podatkowe, szczególnie jeśli powoduje przekroczenie drugiego progu podatkowego.

IKZE to elastyczne rozwiązanie, które pozwala na inwestowanie zgromadzonych środków, a także ich dziedziczenie bez podatku od spadków i darowizn. Wybór tego narzędzia powinien być jednak przemyślany, zwłaszcza jeśli planujemy wypłatę przed osiągnięciem wieku emerytalnego.

Dzięki odpowiedniemu wykorzystaniu IKZE można nie tylko zabezpieczyć swoją przyszłość finansową, ale także zoptymalizować podatki w trakcie aktywności zawodowej.